Mars

Kütlesi ....................................................................................Dünya kütlesinin % 11’i 
Hacmi ....................................................................................Dünya haciminin % 15’i 
Özgül ağırlığı .................................................... Dünyanınkinin % 70’i (3,96 gr/cm3) 
Ekvatordaki çapı ............................................................................................ 6.787 km 
Kutuptaki çapı ................................................................................................ 6.751 km 
Yüzeydeki çekim kuvveti ......................................................... Dünyanınkinin % 38’i 
Kaçma hızı .............................................................................4.988 km/sn (ortalama) 
Yörünge hızı .............................................................................................. 3.540 km/sn 
Güneşten ortalama mesafesi ........................................................ 227.681.000 km 
Ekvator meyli ..............................................................................................................25°

Dünya'ya mesafesi

Güneşe en yakın noktadayken .......................................................... 55.606.000 km
Güneşten en uzak noktadayken ...................................................... 101.209.000 km
Ortalama güneş günü .........................................................24 saat 39 dak. 35.23 sn
Güneş etrafında dönüş peryodu ................................................ 686.98 dünya günü
En az yüzey ısısı: ..................................................................................................-140°C
En fazla yüzey ısısı: .............................................................................................. +20°C
Uydu sayısı ..................................................................................................................... 2

Mars, Güneş'ten uzaklığına göre gezegenlerin dördüncüsüdür. Kızıl görünüşü ile "kızıl gezegen" adını almıştır. Merih olarak da isimlendirilirmars

Mars’la ilgili uzay çalışmaları, 1965 başlarında ABD’nin Mariner 4’ü fırlatması ile başladı. Bunu Mariner 6, Mariner 7 (1969), Mariner 9 (1971), Viking 1, Viking 2 (1975) takip etti. Sovyetlerin gönderdiği Mars 2, Mars 3 (1971), Mars 4, Mars 5, Mars 7 (1973) isimli uzay araçlarından yalnız Mars 5 bilgi gönderebilmişti. Amerikan uzay araçlarının Sovyet uzay araçlarından üstünlüğü; fırlatma roketleri, Mars yüzeyine inme, roket sistemi, kabuk yapısını ve kutuplardaki buz tabakalarını inceleyen infrared radyometre, atmosfer bileşimini analiz eden ultraviyole spektrometre kameraları, uzaktan kumanda ile biyokimya analizi yapan kromotograf gibi teknik imkanlarıdır.

Mars, Jupiter gibi büyük bir gaz kütlesi olmaktan ziyade, yapı olarak dünyaya benzer. Kütlesinin ekseriyetini demir madeni meydana getirdiğinden ve atmosferine de toz halinde dağıldığı için teleskopla bakılınca kızıl gözükmektedir.

Mars’ın ekvatordaki çapı 6.787 km’dir ve dünya çapının hemen hemen yarısı kadardır. Ekvatordaki şişkinlik dünyaya nazaran daha fazladır. Bu da Mars’ın homojen bir yapıya sahip olduğunu gösterir. Mars’ın çekim kuvveti dünya çekiminin % 38’i kadar olup, çevresinde basık ve muntazam olmayan bir dağılım gösterir. Kütlesinin özgül ağırlığı 3,96 gr/cm 3 ile dünyanınkinden (5.52 gr/cm 3 ) azdır. Mars’tan bir uydunun ayrılabilmesi için gereken kaçış hızı 5-11, 19 km/sn’dir. Mars yörüngesinde bir uydunun dönebilmesi (uçuş) için gerekli en az hız 3,5 km/sn’dir. Dünyanınki ise 8 km/sn’dir.

Mars’ın güneş etrafındaki yörüngede dönüş hızı saniyede 24 km’dir. Yörüngede dönüş hızı güneşe yaklaştıkça artar. Mars, güneşe dünyadan daha uzak yörüngede olduğu için, hızı daha azdır. Dünyanın yörüngedeki dönüş hızı 29,8 km/sn’dir. Mars güneş etrafındaki bir turunu 689,98 dünya gününde tamamlar. Yörünge dışmerkezliliği -0.093 olup, güneşe en yakın mesafesi 206.000.000 km ve en uzak mesafesi 249.000.000 km’dir. Mars, ekseni etrafında 24 saat 39 dakika 35,23 saniyede bir döner. Güneş, Ay ve Venüs’ten sonra, dünyadan görülen en parlak gök cismidir.

Mars’ın iki uydusu vardır. Bunlardan Deimos, Mars’a ortalama 23.474 km mesafede 30 saat 18 dakikada bir turunu tamamlar. Phobos ise 9.380 km mesafede, 7 saat 39 dakikada bir turunu tamamlar. Deimos çıplak gözle fark edilebilecek kadar ışık yansıtır.

Mars’ın atmosferini % 90 karbondioksit ve az miktarlarda argon, azot ve oksijen meydana getirdiği, uzay araçlarının gönderdiği bilgilerle tespit edilmiştir. Atmosferde çok az miktarda su olmakla beraber oldukça kurudur. Mars yüzünde atmosfer basıncı dünyanınkine nazaran düşük olup, 3-8 milibardır. bazen saatteki hızı 400 km’ye ulaşan rüzgarlar eser. Viking 1’in gönderdiği renkli resimden, atmosferin pembe renkli olduğu anlaşılmıştır. Bu resimlerde gezegenin yüzeyinin daha çok taşlı bir çöle benzediği görülmektedir. Görüş mesafesi en az 3 mil olup dünyaya çok benzer aydınlıktadır.

Mars’ın kutuplarında buz tabakası ve onun üzerinde yine buz görünümünde donmuş karbondioksit tabakası vardır. Mevsimler değiştikçe, atmosferdeki nem devamlı güney kutuptan kuzey kutbuna akar. Toprak altında donmuş halde su olabileceği zannedilmektedir. Bu düşünceye atmosferde bulunan azotun donmuş azot 15 ve azot 14 olarak tespitinden faydalanılarak, önceden atmosferin daha yoğun olması düşünülerek varılmaktadır. Yine sismik kayıtların birkaç dakikada sönümlenmesi de kütleler arasında yoğun olmayan buz gibi tabakalar olabileceğini göstermektedir. Halbuki, Ay gibi yoğun kütlelerde sismik kayıtlar uzun süre devam etmektedir. Kuzey kutbundaki buz örtüsü güney kutbundakinden büyüktür. Kutuplarda ısı -73°C civarındadır.

Mariner ve Viking uzay araçlarından gelen fotoğraf bilgilerinden Mars’ın yüzeyinin kraterlerle dolu ve krater ağızlarının topraklarla örtülü olduğu görülmüştür. Bundan, Mars’ta hızlı bir yıpranma olduğu anlaşılmaktadır. Teleskopla gözlenen Nix olympica isimli beyaz noktanın, zirvesinde 600 km çaplı krater bulunan yüksek bir volkanik dağ olduğu ve kraterin içinin karbondioksit buz tabakası ile dolu olduğu anlaşılmıştır. Genel olarak volkanik yapı ağırlıktadır. Tharsis Yaylaları olarak adlandırılan kısmında, 4000 metre derinlikte kanyonlar mevcuttur.

Mariner 9’un gönderdiği resimlerden teleskopla zaman zaman görülen ve kaybolan kanal ismi verilen oyukların, gerçekten mevcut olmadığı anlaşılmıştır. Bu kanalların buzlanmaların optik aldatması olduğu zannedilmektedir.

Mars’ta mikrobiyolojik hayat olup olmadığı üzerinde Viking 1 ve Viking 2’nin Mars toprağından aldığı örneklerle yaptığı deneylerden hiçbir organik moleküle rastlanmamıştır. Organik hiçbir esere rastlanmayan bu gezegende, daha önceden de hayat olamayacağı kabul edilmiştir. Mars’ta canlı organizma olabileceğine azot ve oksijen gazının bulunması ve suya rastlanması sebep olmuşsa da atmosferde ozon gazı olmadığı için ultraviyole ışınları, deney için dünyadan gönderilen mikroorganizmaları derhal tahrip etmiştir. Atmosferdeki ozon gazının görevi ultraviyole ışınlarını maskelemektir. Dünya atmosferindeki ozon gazı, ultraviyole ışınlarını canlıların ihtiyacına göre ayarlar. Sovyetler Mars’a 7 adet uzay aracı gönderdi. Bunlardan yalnız Mars 5 resim gönderebildi, diğerleri ya dünyayı terk edemeden düştü veya Mars’ın çok uzağından geçti veya Mars’a sert iniş yaparak arızalandı. Sovyetler, Mars 5’in gönderdiği resimlerden ve atmosferle ilgili diğer bilgilerden 26 Ocak 1972’de Moskova radyosundan dünyaya Mars’ta bulutlar olduğunu, su bulunduğunu, canlı olabileceğini yayınladı. Amerikalıların Mariner 9, Viking 1 ve Viking 2 uzay araçları Sovyetlerin bu haberinin yanlış olduğunu fotoğraflarla, uzaktan kumanda ile yaptığı deneylerle, radyo kayıtları ile ispat ettiler.

Sözlükte "mars" ne demek?

1. Tavlada oyunculardan birinin,karşı taraf hiç pul almadan, bütün pullarını toplayıp iki sayı kazanması .
2. Merih, sakıt.

Cümle içinde kullanımı

Terlikçi İhsan, üst üste iki düşeş atmakla marsı sağlamış gibiydi.
- H. Taner

Mars kelimesinin ingilizcesi

n. fourth planet from the sun, next planet after the Earth in the Solar System (Astronomy); roman god of war after whom the month of March is named (Mythology)
n. Mars, next planet after the Earth in the Solar System (Astronomy); Roman god of war after whom the month of March is named (Mythology)